Postnatale depressie of postpartum depressie

Je bent zwanger! Of je bent net bevallen. Je verwacht compleet in de wolken te zijn, maar dit blijft uit. Wat moet je dan? Bij een postnatale depressie is de periode na de geboorte niet zo rooskleurig als je misschien zou verwachten. De eerste dagen na de bevalling kunnen stemmingswisselingen ontstaan. Deze babyblues is normaal en zal geleidelijk aan verminderen. Als de klachten echter aanhouden en verergeren wordt er gesproken van een postnatale depressie. Je kunt dan naast stemmingswisselingen ook last hebben van andere klachten. Ongeveer 13% van alle pas bevallen vrouwen ontwikkelt een postnatale depressie, je bent dus zeker niet alleen!

Postpartum depressie vs. Postnatale depressie:

Postnatale depressie en postpartum depressie worden als termen vaak door elkaar gebruikt. De term postpartum slaat op de gesteldheid van de moeder, ‘na de bevalling’. Postnataal is meer gefocust op de gezondheid van de baby, ‘na de geboorte’. De juiste term is postpartum depressie, omdat we het over de gesteldheid van de moeder hebben. In de volksmond wordt echter vaker ‘postnatale depressie’ gebruikt.

Wanneer heb je een postnatale depressie?

Je voelt je somber                                                                                                          
Je hebt nergens zin in en komt nergens toe
Je heb weinig plezier van je baby                                                                        
Je hebt geen ‘moedergevoel’ of bent juist overbezorgd        
Je bent extreem moe en lusteloos                                                                        
Je hebt huilbuien
Je bent prikkelbaar                                                                                                      
Je kunt je moeilijk concentreren, bent in de war en vergeet veel 
Je slaapt weinig en slecht, of juist heel erg veel                                        
Je hebt geen zin in eten of juist heel veel zin in eten
Je hebt weinig zelfvertrouwen                                                                              
Je denkt dat je niet geschikt bent als moeder
Je hebt een leeg gevoel vanbinnen                                                                    
Je voelt je machteloos, wanhopig en angstig. Ook pieker je veel
Je hebt gedachten aan de dood of suïcidale gedachten                    
Je hebt lichamelijke klachten zoals hoofdpijn of misselijkheid

Veel van deze klachten lijken normaal. Als jonge moeder heb je vaak te weinig slaap, dus geen wonder dat je moe bent. En een baby is erg kwetsbaar, dus het is normaal dat je bezorgd bent. Maar bij een postpartum depressie zijn de klachten zo erg dat je je dagelijkse taken niet meer normaal kunt uitvoeren.

 

Veel vrouwen met een postnatale depressie voelen zich schuldig. Zij vinden dat ze blij en gelukkig moeten zijn. Er kunnen schuldgevoelens zijn naar je directe omgeving, naar je partner maar ook naar je pasgeboren kind. Zeker als je (nog) geen moedergevoelens ervaart en niet van je kind kan genieten zoals je had gehoopt. Er ontstaan twijfels of je het moederschap en de zorg voor je kind wel aankunt. Soms kan er ook boosheid naar je kind ontstaan. Voor al deze gevoelens kan je schaamte ervaren. Zo erg dat je deze liever voor je houdt, ontkent of wegstopt. Dit kan ervoor zorgen dat jij je als moeder  eenzaam gaat voelen

Oorzaken van een postnatale depressie

Hormonen
Er zijn meerdere factoren die bijdragen aan het ontstaan van een postnatale depressie. Zo moet je hormoonbalans na de zwangerschap weer herstellen en dat heeft tijd nodig. Maar ook te grote hormonale schommelingen en verstoringen kunnen meespelen bij het ontstaan van jouw depressie.

Individuele kwetsbaarheid
Een postnatale depressie kan sneller en makkelijker terugkeren als je gevoelig bent voor depressies en/of al eerder een (postnatale) depressie hebt gehad.

Erfelijkheid
Kinderen van ouders die ooit een depressie hebben gehad, hebben bijna driemaal zoveel kans op een depressie dan kinderen van ouders zonder depressie.

Levensgebeurtenissen
Ingrijpende levensgebeurtenissen zoals een verhuizing, een traumatische ervaring (bijvoorbeeld mishandeling) en verlieservaringen (bijvoorbeeld miskraam, scheiding, de dood van een ouder, verlies van werk) vergroten de kans op een depressie.

Factoren rondom de bevalling
Factoren die voor, tijdens of na de bevalling kunnen bijdragen aan het ontstaan van een postnatale depressie zijn onder andere: een ongeplande of ongewenste zwangerschap; hoge mate van stress of angst tijdens de zwangerschap of tijdens de bevalling; complicaties tijdens de zwangerschap, de bevalling of de kraamtijd; vroeggeboorte of ziekte van het kindje.

Tips:

Een postnatale depressie is over het algemeen goed te behandelen met gesprekstherapie en (indien nodig) medicatie. Tijdens gesprekstherapie leer je anders met jezelf en je depressie om te gaan. Met onderstaande tips kun je hier zelf al mee beginnen.

Tip 1: Erkennen

De eerste en meest belangrijke stap naar herstel is het erkennen dat je een postnatale depressie hebt. Erkenning geeft lucht en ruimte en dat opent de weg naar herstel.

Tip 2: Je bent niet alleen – praat erover

Weet dat je niet de enige bent die dit overkomt en dat er vele kersverse moeders en vaders zijn die net zo worstelen als jij. Het kan fijn zijn je ervaringen te delen met lotgenoten of hun verhalen te lezen. Gedeelde smart is halve smart.

Tip 3: Zelfcompassie in plaats van zelfverwijt

Veel vrouwen met een postnatale depressie zijn boos op zichzelf. Zij verwijten zichzelf geen goede moeder en partner te zijn. Hebben last van de afhankelijkheid van steun en hulp. Deze zelfkritiek en zelfverwijt zorgen echter voor een verergering van de klachten. Het is daarnaast ook schadelijk voor jouw zelfbeeld en maakt angst en onzekerheid groter. Voorkom dat je depressief wordt van je depressie. Probeer lief en begripvol naar jezelf te zijn en goed voor jezelf te zorgen, ook al voel je je rot. Sta jezelf toe dat je nu eenmaal niet lekker in je vel zit, spreek dit uit en geef jezelf de tijd om te herstellen.

Tip 4: Durf hulp te vragen en aan te nemen

Je hoeft het niet alleen te doen, ook al kan dit wel zo voelen. Durf om hulp te vragen als het jou zelf even niet lukt en neem aangeboden hulp met dankbaarheid aan als een ander graag iets voor jou wil betekenen. Dat geeft lucht en ruimte om weer even tot jezelf te komen en draagt bij aan jouw herstel.

Lukt het je ondanks deze tips toch niet om hier zelf uit te komen? Dan is het zinvol deskundige hulp in te schakelen.